Hoe hangt sociale steun samen met veranderingen in de intensiteit van geestelijke gezondheidszorg? In een nieuw onderzoek, dat ik samen met Bauke Koekkoek, Bea Tiemens en Giel Hutschemaekers schreef, onderzochten we dit met gegevens uit een vierjarig Nederlands cohortonderzoek.
We volgden 283 mensen die geestelijke gezondheidszorg ontvingen en keken naar hun sociale steun en de intensiteit van de zorg over meerdere jaren. Daarbij bleek niet simpelweg dat meer sociale steun samenhangt met minder zorg. Het verband was complexer.
Bij mensen met weinig sociale steun veranderde de intensiteit van de zorg relatief weinig. Bij mensen met meer sociale steun waren veranderingen juist duidelijker: na een periode van weinig intensieve zorg kon de zorg intensiever worden, terwijl na een periode van intensieve zorg juist vaker een afname werd gezien. Sociale steun lijkt daarmee een belangrijke factor die samenhangt met het aanpassen van de zorgintensiteit, in beide richtingen.
Dat is relevant voor de praktijk. Bij beslissingen over het op- of afschalen van zorg is het belangrijk niet alleen naar klachten en functioneren te kijken, maar ook naar de sociale omgeving. Een beperkt sociaal netwerk kan mogelijk samenhangen met minder flexibiliteit in het aanpassen van de zorg. De studie laat overigens niet zien dat deze veranderingen door sociale steun worden veroorzaakt, of dat meer verandering per definitie beter is.
Beckers T, Koekkoek B, Tiemens B & Hutschemaekers G (2026). Social support as a catalyst for changes in mental healthcare usage: insights from a four-year cohort study. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology.